Mijn partner heeft autisme

Je houdt van je partner. Maar het ging altijd al stroef. Nou ja, in het begin ging het misschien nog wel lekker. Misschien ging de verandering geleidelijk. Misschien gebeurde er iets waardoor alles veranderde: een verhuizing, kinderen of veel stress op het werk.

Dan komt de diagnose: Autisme. In plaats van beter wordt het erger. Ik weet inmiddels dat het logisch is. Dat je eigenlijk niets anders mag verwachten. Dat jij heel erg belangrijk bent in het proces naar verbetering.

Sinds ik me met het onderwerp autisme bezig houd, valt me op dat veel mensen met autisme aangeven dat ze hun gevoelens en gedachten niet zo goed onder woorden kunnen brengen. En van partners dat ze mij dankbaar zijn dat ik ze een kijkje geef in het hoofd van hun geliefde.

Er is veel te vinden over autisme, maar verreweg het meeste is onzin. Het klopt in ieder geval niet bij mij en bij de meeste autisten die ik heb gesproken. Het zijn vooroordelen of interpretaties van gedrag. Daarom bundel ik ervaringen van mezelf, zodat iedereen er van kan profiteren. Let wel op: het is hoe ik ervaar. Sommige delen zullen van toepassing zijn op jouw partner, anderen niet. Maak het bespreekbaar. Je zult dankbaarheid ervaren.

Laat ik beginnen met te stellen dat je autisme hebt en karakter. Als je partner jou slaat, tegen je liegt, je bedriegt, altijd een botte hork of een bitch is, dan heb ik slecht nieuws. Dat is geen autisme, dus daar gaan geen woorden van mij tegen helpen.

Er bestaat helaas wel zoiets als overprikkeling. Iemand die overprikkeld is reageert vanuit instinct en kan niet of nauwelijks meer nadenken. Vergelijk het met als jij hondsberoerd op bed ligt. Met dat dan een aantal mensen in je oor schreeuwen, met een zaklamp in je gezicht schijnen, op je bed springen en dan ook nog geïrriteerd zijn omdat je niet snel en adequaat reageert op hun vragen. Voor iemand met autisme is het leren voorkomen van overprikkeling een belangrijke vaardigheid. En jij kan hierbij helpen.

Laat ik verder stellen dat je partner de wereld heel anders beleeft dan dat jij doet. Woorden en gevoelens die voor jou en de mensen om je heen aan elkaar gekoppeld zijn en een bepaalde betekenis hebben, kunnen voor je partner heel anders voelen. Of iets heel anders betekenen. Zo kunnen ook de woorden die je partner gebruikt een hele andere betekenis hebben dan dat jij ervaart. Dit kan allerlei gevolgen hebben. Dat je partner terughoudend is met woorden, zich terugtrekt om niet te hoeven vertalen, zich onbegrepen en eenzaam voelt, maar ook stopt met zijn of haar best te doen, omdat de boodschap toch niet overkomt.

Jij kan veel voor je partner te betekenen. Door niet te (ver)oordelen, door af en toe je taal aan te passen, door je partner te waarderen. Ook bij autisme leidt de juiste vraag tot het juiste antwoord, het is alleen een stuk lastiger om de juiste vraag te vinden. Vergeet echter niet ook aan jezelf te denken. Je partner kan jou ook helpen. Een relatie mag geen eenrichtingsverkeer zijn. Daarbij raad ik wel aan daarover te praten. Het gevoel kan namelijk bij jullie beiden ontstaan dat jullie heel hard je best doen en de ander niet. Dat komt dan omdat jullie beiden doen wat je zou willen dat de ander doet en niet dat je doet wat de ander nodig heeft.

Laat ik ten slotte zeggen dat mensen met autisme gevoelens hebben, ook al is het niet altijd het complete palet. Ik heb bijvoorbeeld moeite met spijt, jaloezie en boosheid, maar angst, verdriet, vreugde, schuld, schaamte en liefde gaan me heel gemakkelijk af. Mijn manier van uiten is echter anders dan anders en ook de momenten waarop ik het voel blijken ongewoon te zijn.

Als je elk gedrag van iemand met autisme legt langs je eigen lat, dan kan deze daar niet aan voldoen. Maar dat geldt net zo goed andersom. Gedraag je tegen anderen zoals je wil dan anderen zich tegen jou gedragen, gaat tussen mensen met en zonder autisme maar zelden op.

Ik hoop dat mijn inzichten en ervaringen je helpen om een betere verbinding met je geliefde te krijgen. Iedere relatie heeft onderhoud nodig en een relatie tussen iemand met en iemand zonder autisme nog meer. Maak het zo gemakkelijk mogelijk en de moeite waard. Door jullie, voor jullie.

Deel deze pagina